Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

سرطان روده بزرگ (کلون)

سرطان روده بزرگ (کلون)

روده بزرگ یا کلون (colon) در انسان، یک عضو لوله ای شکل عضلانی است که حدود 120 سانتیمتر طول دارد و از انتهای روده کوچک تا راست روده (رکتوم rectum) کشیده شده است. برخی از پزشکان راست روده را نیز به عنوان بخش انتهایی روده بزرگ در نظر میگیرند. اصطلاح کلورکتال به بخشی از روده اشاره دارد که از ابتدای روده بزرگ شروع میشود و به مقعد منتهی میگردد. معمولا اولین بخش از روده بزرگ (سمت راست روده) روده صعودی یا بالا رونده ( ascending colon) نام دارد چون از سمت راست پایین شکم به بالای شکم میرود. بخش دوم روده بزرگ، روده عرضی یا افقی ( transverse colon) نام دارد که از سمت راست به سمت چپ شکم امتداد دارد. بخش سوم روده بزرگ، روده پایین رونده یا نزولی (descending colon) است که از سمت چپ بالای شکم به پایین میرود و سپس به بخش خمیدگی s شکل روده میرسیم که به بخش سیگموئید ( sigmoid colon ) شهرت دارد و روده بزرگ را به راست روده متصل میکند و راست روده به مقعد میرسد. در اینجا به بحث سرطان روده بزرگ میپردازیم.

شکل- در تصویر بالا روده بزرگ نشان داده شده است. بخش باریک زرد رنگ آپاندیس، بخش پهنتر زرد رنگ سکوم (کور روده)، بخش بنفش رنگ روده بالارونده، بخش سبز رنگ روده عرضی یا افقی، بخش قرمز رنگ روده پایین رونده، بخش نارنجی رنگ سیگموئید و بخش بنفش انتهای روده راست روده هستند.

 

روده بزرگ سه عملکرد اصلی دارد:

  1. هضم و جذب مواد مغذی از غذا
  2. جذب مایعات از مواد دفعی و چگال کردن مدفوع (نمک های محلول که به الکترولیت شناخته میشوند از مواد دفعی جذب میشوند)
  3. نگهداری و کنترل تخلیه مواد دفعی

سمت راست روده بزرگ نقش مهمی در جذب آب و الکترولیتها ایفا میکند و سمت چپ آن مسئول نگهداری و تخلیه مدفوع است.

 

سرطان روده بزرگ چیست؟

سرطان به تغییر شکل سلولهای طبیعی گفته میشود که به صورت غیر طبیعی رشد و تکثیر می یابند.

اگر در روده بزرگ سرطان ایجاد شده و رشد کند و درمان نشود، در نهایت تمامی دیواره روده را گرفته و غدد لنفاوی مجاور و اندامهای دیگر را نیز درگیر میکند و در نهایت به اندامهای دور مانند کبد، ریه ها، مغز و استخوانها میرسد که در این حالت به این وضعیت متاستاز گفته میشود. سرطان یک بیماری خطرناک است چون به شکل غیر قابل کنترل رشد میکند و پتانسیل گسترش به بقیه بخشهای بدن را دارد. سلولهای سرطانی با گرفتن اکسیژن، مواد مغذی و فضای سلولهای سالم، سلولها و بافتهای بدن را از بین میبرند. بیشتر سرطانهای روده بزرگ آدنوکارسینوم (adenocarcinomas ) هستند. آدنوکارسینومها از لایه غده ای پوشاننده سطح داخلی روده شروع میشوند. این سرطانها بدخیم هستند و گاهی به آنها سرطان کلورکتال نیز گفته میشود که به این حقیقت اشاره دارد که راست روده که در انتهای روده بزرگ قرار دارد نیز ممکن است تحت تاثیر سرطان قرار بگیرد. آناتومی راست روده با بقیه روده بزرگ متفاوت است به همین علت این بخش از روده باید به صورت جداگانه بررسی شود.

سرطان روده بزرگ چگونه ایجاد میشود؟

سرطان روده بزرگ در افراد میانسال و سالمند بیشتر اتفاق می افتد اما در هر سنی ممکن است رخ بدهد. معمولا این سرطان به صورت توده ای کوچک و غیر سرطانی به نام پولیپ شروع میشود که در دیواره داخلی روده تشکیل میگردد. به مرور زمان این پولیپها به سرطان تبدیل میشوند.

پولیپ ممکن است کوچک باشد و هیچ علائمی ایجاد کند یا علائم کم و خفیف نشان دهد. به همین علت توصیه میشود برای پیشگیری از سرطان آزمایشهای غربالگری انجام بدهید تا پولیپ پیش از سرطانی شدن شناسایی شده و برداشته شود.

اگر سرطان ایجاد شود باز هم درمانهای زیادی برای کنترل آن وجود دارد از جمله دارو درمانی، عمل جراحی، پرتو درمانی و درمانهای دیگر.

علائم و نشانه های سرطان روده بزرگ

تغییر الگوی کارکرد روده به صورت مزمن (مثلا اسهال یا یبوست یا تغییر در حالت و شکل مدفوع)

خونریزی از مقعد یا وجود خون در مدفوع

درد ، نفخ یا ناراحتی دائمی در ناحیه شکم

احساس عدم تخلیه کامل مدفوع

کاهش وزن بی علت

یادتان باشد بسیاری از افرادی که سرطان روده دارند هیچ علائمی را در مراحل اولیه تجربه نمیکنند. هنگامی که بیماری علامت دار میشود بسته به اندازه سرطان و محل آن در روده بزرگ هر کسی علائم متفاوتی ممکن است تجربه کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر متوجه علائم طولانی مدت شدید که شما را نگران کرده است به پزشک مراجعه کنید. از پزشک بپرسید از چه زمانی باید غربالگری سرطان روده را شروع کنید. به طور کلی توصیه میشود از 50 سالگی غربالگری سرطان روده شروع شود اما اگر عوامل زمینه ساز سرطان روده را داشته باشید، ممکن است دفعات غربالگری بیشتر و یا شروع آن زودتر باشد.

 

عوامل زمینه ساز سرطان روده بزرگ

عواملی که خطر سرطان روده بزرگ را افزایش می دهند عبارتند از:

سن بالا

سابقه پولیپ یا سرطان کلورکتال

بیماریهای التهابی روده

سندرمهای ارثی که خطر سرطان روده را افزایش میدهند

سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ

رژیم غذایی کم فیبر و پر چربی

سبک زندگی کم تحرک

دیابت

چاقی

سیگار کشیدن

الکل

پرتو درمانی برای درمان سرطان

درمان سرطان روده بزرگ

این که چه درمانی برای شما مناسب تر است بستگی به شرایط دارد مثل محل سرطان، مرحله آن و مشکلات پزشکی دیگری که دارید در تعیین برنامه درمانی تاثیر گذار هستند. درمان معمولا شامل عمل جراحی برای برداشتن سرطان میشود. درمانهای دیگر مانند پرتو درمانی (رادیوتراپی) و شیمی درمانی نیز ممکن است توصیه شوند.

  • جراحی در مراحل اولیه سرطان روده

عمل جراحی در مراحل اولیه سرطان روده بزرگ که تومور خیلی کوچک است بسیار کم تهاجمی است. در این مرحله جراحی ممکن است شامل یکی از روشهای زیر باشد:

برداشتن پولیپ با کلونوسکوپی (که به آن پولیپکتومی polypectomy گفته میشود)

برداشتن غشای مخاطی با اندوسکوپی (Endoscopic mucosal resection)

عمل جراحی کم تهاجمی با لاپاراسکوپی (laparoscopic surgery)

  • جراحی در مراحل پیشرفته تر سرطان روده

کولکتومی ناقص (Partial colectomy)

جراحی برای ایجاد مسیری برای دفع مواد زاید (مدفوع) از بدن

برداشتن غدد لنفاوی

  • جراحی در مراحل پیشرفته سرطان روده

اگر سرطان خیلی پیش رفته باشد یا وضعیت سلامت عمومی بیمار نامناسب باشد ممکن است جراح توصیه کند عملی برای برطرف کردن انسداد روده انجام شود تا علائم سرطان کاهش یابد. این عمل جراحی برای درمان نیست بلکه برای رفع علائم و راحتی بیمار است تا مشکلاتی مثل انسداد روده، خونریزی یا درد را کاهش دهد.

در برخی موارد که سرطان تنها به کبد یا ریه رسیده است اما وضعیت سلامت عمومی فرد خوب است ممنک است جراحی یا درمانهای موضعی دیگر برای برداشتن سرطان انجام شود. شیمی درمانی ممکن است پیش یا پس از این جراحی، انجام شود. این رویکرد برای دادن فرصت زندگی بیشتر و از بین بردن بیماری انجام میشود.

سایر درمانهای سرطان روده عبارتند از شیمی درمانی، پرتو درمانی، درمانهای دارویی هدفمند، ایمنی درمانی، پروتون درمانی و مراقبتهایی برای کاهش علائم سرطان. 

 

برچسب ها: سرطان روده
دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها