Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

سرطان چگونه شروع میشود؟

سرطان چگونه شروع میشود؟

تغییر سلولها و ایجاد سرطان

همه سرطانها از سلولها شروع میشوند. بدن ما از بیش از صد هزار میلیارد سلول تشکیل شده است سرطان با بروز تغییراتی در یک یا گروه کوچکی از سلولها آغاز میشود.

معمولا ما از هر توع سلول تعداد مشخص و مناسبی داریم چرا که سلولها سیگنالهایی تولید میکنند که دفعات و زمان تقسیم سلولی را کنترل میکند. اگر هر یک از این سیگنالها دچار اشکال شود، ممکن است سلول شروع به رشد و تکثیر بیش از اندازه کند و توده ای تشکیل دهد که به آن تومور میگوییم.

تومور اولیه به محل تشکیل سرطان گفته میشود. برخی انواع سرطان مانند لوکمی ( leukaemia) از سلولهای خون شروع میشوند و یک توده جامد را تشکیل نمیدهند بلکه به جای آن سلولهای سرطانی در خون و گاهی اوقات در مغز استخوان جمع میشوند .

برای این که سرطان شروع شود، ابتدا تغییرات خاصی در ژنهای یک یا گروهی از سلولها باید به وجود بیاید که باعث تغییر رفتار آنها شود.

شکل- در تصویر بالا از سمت راست به ترتیب: رشته های باریک و دراز دی ان ای نشان داده شده که حول پروتئینهایی به نام هیستون پیجیده اند و این مجموعه خود بخشی از کروموزوم (در سمت چپ تصویر) می باشد. کروموزومها در هسته سلول قرار دارند.

 

نقش ژن ها بر تقسیم سلولی و ایجاد سرطان

انواع مختلف سلولها در بدن، وظایف مختلفی بر عهده دارند اما اساس همه آنها یکی است: همه سلولها مرکز کنترلی به نام هسته دارند. در داخل هسته، کروموزومها قرار دارند که از هزاران ژن تشکیل شده اند. ژن ها در رشته  های طویل دی ان ای (اسید دئوکسی ریبونوکلئیک) قرار گرفته اند. این رشته های دی ان ای، پیامهای کد گذاری شده ای هستند که به سلول فرمان میدهد چگونه رفتار کند

شکل- در تصویر بالا ساختار یک سلول به صورت ساده نشان داده شده است. حلقه آبی رنگ هسته سلول است که حاوی کروموزومهای متشکل از میلیونها ژن می باشد.

 

هر ژن یک دستورالعمل است که به سلول میگوید چیزی بسازد. این چیز ممکن است یک پروتئین یا نوع متفاوتی از مولکول به نام آر ان ای (RNA) باشد. پروتئینها و آر ان ای ها با یکدیگر، سلول را کنترل میکنند. برای مثال موارد زیر را مشخص میکنند:

  • این سلول قرار است چه نوع سلولی باشد
  • وظایف این سلول چیست
  • چه زمانی باید سلول تقسیم شود
  • چه زمانی سلول باید بمیرد
  • شکل- بروز اشتباه در کپی کردن ژن ها در هنگام تقسیم سلول

     

    جهش (تغییرات ژنی داخل سلول) و شروع سرطان

    ژن ها رشد و تکثیر سلولها به شکل تحت کنترل و منظم را فرماندهی میکنند. این چیزی است که باعث سلامت بدن ما میشود.

    اما در حین تقسیم سلول، گاهی اوقات تغییری در ژنها ایجاد میشود. به این تغییر ژن، جهش میگویند. جهش ژنی به این معنی است که ژن صدمه دیده یا بخشی از آن از بین رفته یا دو بار کپی شده است.

  • شکل- تقسیم و تکثیر سلول

     

    جهش ها ممکن است هنگام تقسیم سلولی، به صورت تصادفی رخ دهند. برخی از جهشها به این معنی هستند که سلول دیگر دستورالعمل ها را درک نمیکند. این میتواند باعث شود سلول به صورت غیر قابل کنترل رشد کند .

    به طور کلی حدود شش جهش مختلف باید اتفاق بیفتد تا یک سلول نرمال و طبیعی به یک سلول سرطانی تبدیل شود. جهش در برخی ژنها ممکن است باعث تغییرات زیر در عملکرد سلول شوند:

    • سلول شروع میکند به ساخت پروتئینهای بسیاری که سلول را به تقسیم شدن مداوم، تحریک میکند.
    • سلول ساخت پروتئینهایی را که به سلول دستور میدهد تقسیم شدن را متوقف سازد، کنار میگذارد.
    • ممکن است پروتئینهای غیر طبیعی تولید شوند که به شکل متفاوتی عمل میکنند.

    ممکن است سالها طول بکشد که یک سلول آسیب دیده تقسیم شود و رشد کند و اندازه تومور به حدی برسد که علائمی در بدن ایجاد کند یا در عکس برداری قابل تشخیص باشد.

     

    چگونه ژن سلول دچار جهش میشود؟

    عواملی که منجر به جهش در سلول میشوند به صورت زیر هستند:

    گاهی جهش در هنگام تقسیم سلولی به صورت تصادفی رخ میدهد.

    ممکن است در اثر فرایندهایی در طول زندگی داخل سلول، جهش ایجاد شود

    به واسطه اتفاقاتی در خارج از بدن (عوامل محیطی مانند دود سیگار)، سلول ممکن است دچار جهش شود

    برخی افراد هم ژن جهش یافته و معیوب را به ارث میبرند

     

    آیا همه جهش های سلولی باعث سرطان میشوند؟

    برخی از ژنها هر روز ممکن است آسیب ببینند اما سلولها به خوبی از عهده ترمیم آنها بر می آیند. اما به مرور زمان صدمات وارد شده بر روی هم جمع میشوند. به محض این که سلولها با سرعت بالا شروع به رشد کردند، احتمال این که آسیبها ترمیم نشوند و به سلولهای بعدی انتقال پیدا کنند بیشتر میشود.

     

     دکتر بهزاد رحمانی 

دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها