Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

همه چیز در مورد چکاپ و غربالگری سرطان پستان

همه چیز در مورد چکاپ و غربالگری سرطان پستان

هدف از غربالگری پستان شناسایی زود هنگام سرطان پستان است. در روش اصلی غربالگری سرطان پستان (سرطان سینه) از ماموگرافی استفاده میشود. در ماموگرافی اشعه ایکس به سینه تابانده میشود تا تصاویری از بافتها و ساختارهای داخل سینه به دست بیاید. در ماموگرافی میتوان سرطان سینه را در مراحل بسیار اولیه که هنوز بسیار کوچک است و در لمس نیز مشخص نمیشود، پیدا کرد. احتمال ابتلا به سرطان پستان با افزایش سن بیشتر میشود.

 

غربالگری سرطان پستان از چه زمانی شروع میشود؟

پیشتر توصیه میشد همه زنان از 50 سالگی تا 71 سالگی، هر سه سال یک بار برای ماموگرافی مراجعه کنند. اما بر اساس داده های جدید سن شروع ماموگرافی پایینتر (در دهه 40 زندگی) در نظر گرفته میشود. برای کسانی که احتمال سرطان پستان در آنها بیشتر است، ماموگرافی زودتر شروع میشود.

پس از 71 سالگی غربالگری ماموگرافی تمام میشود مگر این که خودتان بخواهید این کار را انجام بدهید.

اگر نگران علائمی در سینه خود هستید مانند برجستگی، ترشحات، ضخیم شدن یا سفت شدن بافتها و یا هر تغییر دیگر، برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.

 

ماموگرافی سینه چه فایده ای دارد؟

بیشتر کارشناسان معتقدند موثرترین راه تشخیص زود هنگام سرطان پستان، ماموگرافی منظم است.

هر چه سرطان را زودتر شناسایی کنید، احتمال موفقیت درمان بیشتر است و احتمال نیاز به درمانهای تهاجمی مانند ماستکتومی (برداشتن کامل سینه) یا شیمی درمانی کمتر میشود.

ریسک احتمالی این روش غربالگری در این است که ممکن است تومورهایی تشخیص داده شوند که علائمی ندارند و مرگبار نخواهند بود. در نتیجه درمانهای غیر ضروری ممکن است انجام شود.

 

ماموگرافی چه عوارضی ممکن است داشته باشد؟

  • در ماموگرافی در معرض تشعشع ضعیفی قرار میگیرید. دوز تشعشع اشعه ایکس بسیار کم است و برای بیشتر زنان فواید ماموگرافی بر قرار گیری در معرض این میزان تشعشع کاملا برتری دارد.
  • ماموگرافی همیشه دقیق نیست. دقت این روش بستگی زیادی به تکنیک مورد استفاده و مهارت و تجربه رادیولوژیست دارد. عوامل دیگری مانند سن و تراکم سینه نیز در حصول نتیجه منفی کاذب یا مثبت کاذب نقش دارند.
  • در زنان جوانتر تفسیر ماموگرافی سخت تر است. پستانهای زنان جوانتر غدد و رباطهای بیشتری دارد در نتیجه به واسطه تراکم بیشتر بافت پستان، ممکن است برخی علائم سرطان از دید رادیولوژیست دور بمانند. با افزایش سن بافتهای پستان چربی بیشتر و غدد کمتری داشته و تفسیر عکس های ماموگرافی و شناسایی تغییرات آن آسان تر میشود.
  • انجام ماموگرافی میتواند نیاز به آزمایشهای بیشتری ایجاب کند. در کل جمعیت زنان، حدود 10 درصد از ماموگرافی ها نیاز به بررسی بیشتر ایجاب میکنند که معمولا سونوگرافی و گاهی نمونه برداری است. با این حال بیشتر یافته های غیر طبیعی که در ماموگرافی دیده میشوند سرطانی نیستند.
  • همه سرطانها در ماموگرافی قابل تشخیص نیستند.

 

پیش از مراجعه به ماموگرافی چه نکاتی را باید بدانم؟

  • ماموگرافی های قبلی خود را همراه ببرید. رادیولوژیست اگر چیز غیر طبیعی در ماموگرافی شما ببیند، میخواهد آن را با یافته های پیشین مقایسه نماید. اگر در جای دیگری ماموگرافی انجام داده اید و این مدرک را به شما نمیدهند، میتوانید از رادیولوژیست خود بخواهید نامه ای برای درخواست ماموگرافی از آن مرکز، برایتان بنویسد تا بتوانید ماموگرافی سابق خود را دریافت کنید.
  • سعی کنید زمانی را برای ماموگرافی انتخاب کنید که بافتهای سینه تان قابلیت مشاهده بیشتری داشته باشد. اگر هنوز یائسه نشده اید، معمولا هفته پس از پریود بهترین زمان برای ماموگرافی است. هفته قبل پریود و هفته ای که پریود هستید، پستانها کم تراکم تر میشوند.
  • اگر ماموگرافی هیچ سرطانی را نشان نمیدهد به این معنی نیست که قطعا سرطان ندارید. برخی از سرطانها در معاینه فیزیکی قابل تشخیص هستند اما ممکن است در ماموگرافی دیده نشوند. گاهی ممکن است سرطان به قدری کوچک باشد که در تصویر دیده نشود و یا در ناحیه ای باشد که مشاهده آن با ماموگرافی ممکن نباشد (مانند زیر بغل).
  • توجه داشته باشید همه تومورهایی که در ماموگرافی شناسایی میشوند لزوما قابل درمان نیستند. برخی انواع سرطان تهاجمی هستند و به سرعت رشد میکنند و به بخشهای دیگر بدن میرسند. در مورد درمان تومور با پزشک صحبت کنید.
  • پیش از ماموگرافی دئودورانت، مام، عطر، اسپری، پودر، کرم، لوسیون یا هیچ چیز دیگری روی پوست سینه نزنید. ذرات فلزی موجود در این مواد مراقبتی بهداشتی ممکن است در ماموگرافی دیده شده و منجر به اشتباه در تصویر و تفسیر آن شوند.
  • اگر ماموگرافی اذیتتان میکند، میتوانید پیش از آن مسکن بخورید. آسپیرین، استامینوفن یا ایبوپروفن از جمله مسکن های بدون نسخه هستند که یک ساعت پیش از ماموگرافی میتوانید مصرف کنید تا کمتر اذیت شوید.
  • ترجیحا هیچ جواهراتی همراه نبرید. چون موقع انجام ماموگرافی باید همه جواهرات ناحیه سینه و گردن را در بیاورید.
  • لباسی بپوشید که بتوانید هنگام ماموگرافی راحت در بیاورید.
  • ماموگرافی چگونه انجام میشود؟

    برای ماموگرافی، در مقابل دستگاهی قرار میگیرید که قرار است اشعه ایکس به سینه تان بتاباند. برخی از دستگاهها، خوابیده هستند و باید دراز بکشید. تکنسین، یک پستان تان را روی صفحه دستگاه میگذارد و صفحه را بالا یا پایین می آورد تا با قد شما تنظیم شود. پستان ها توسط یک صفحه پلاستیکی شفاف، به تدریج تحت فشار قرار میگیرند. این فشار چند ثانیه اعمال میشود تا سینه روی صفحه پخش شود. این فشار آسیبی وارد نمیکند اما ممکن است برای برخی افراد ناراحت کننده بوده یا حتی درد داشته باشد. اگر دردتان شدید بود به تکنسین بگویید.

    علت تحت فشار قرار دادن پستان این است که ضخامت آن به صورت یکنواخت پخش شود و اشعه ایکس بتواند به داخل بافتهای پستان نفوذ کند. همچنین فشار باعث میشود سینه در حین تصویربرداری، ثابت بماند و حرکت به حداقل برسد تا تاری تصویر کاهش یابد و نیاز به تشعشع به حداقل برسد. در حین تصویر برداری از شما خواسته میشود ثابت بمانید و نفس خود را حبس کنید.

    اگر تصویر به دست آمده کیفیت خوبی نداشته باشد، باید تصویر برداری تکرار شود.

    کل فرایند تصویر برداری کمتر از نیم ساعت طول میکشد.

  • تفسیر نتایج ماموگرافی

    پس از آماده شدن نتیجه ماموگرافی، با شما تماس میگیرند تا برای دریافت آن مراجعه کنید. عکس ماموگرافی سیاه و سفید است. این تصاویر در اصل دیجیتالی هستند و میتوان آنها را بر روی نمایشگر کامپیوتر مشاهده کرد. رادیولوژیست تصاویر را تفسیر کرده و گزارش آن را مینویسد. رادیولوژیست به دنبال هر گونه ضایعه یا تغییرات خوش خیم (غیر سرطانی) یا بدخیم (سرطانی) یا مشکوک به بدخیم میگردد. در ماموگرافی یافته های زیر ممکن است دیده شوند:

    • رسوبات کلسیم (کلسیفیکاسیون calcification) در مجاری شیر یا سایر بافتها
    • توده ها
    • نواحی نامتقارن در ماموگرام
    • نواحی متراکمی که فقط در یک سینه به چشم میخورند و یا در ناحیه خاصی از عکس دیده میشوند.
    • ناحیه متراکم جدید که در ماموگرافی قبلی وجود نداشته است
    • رسوبات کلسیم در ماموگرافی پستان به چه معناست؟

      رسوبات کلسیمی در پستان میتواند نتیجه ترشحات سلولها، ذرات سلولی، التهاب، ضربه و جراحت و یا موارد دیگر باشد. رسوبات نامنظم ریز که به آنها میکروکلسیفیکاسیون یا میکروکلسیفیکیشن (microcalcification) میگویند، ممکن است مربوط به سرطان باشد.

      نواحی بزرگتر و درشت تر رسوبات کلسیمی ممکن است در اثر افزایش سن و یا وضعیت های خوش خیمی مانند فیبرو آدنوم (یک تومور غیر سرطانی شایع) ایجاد شده باشد.

      بیشتر رسوبات کلسیمی سینه خوش خیم هستند اما اگر این رسوبات شکل نامنظمی دارند، تعدادشان افزایش یافته است و یا به نظر نگران کننده میرسند ممکن است تصویر برداری با بزرگنمایی توصیه شود.

      در نواحی متراکم پستان که ساختار غده ای بیشتر از چربی است، ممکن است تشخیص توده ها و رسوبات کلسیمی و یا تمایز بین آنها با بافتهای غده ای طبیعی سخت تر باشد. نواحی که بهم ریخته به نظر میرسند ممکن است حاوی تومورهایی باشند که به بافتهای همسایه حمله ور شده اند.

      اگر رادیولوژیست راجع به چیزی که در ماموگرافی دیده است نگرانی داشته باشد یا بخواهد بررسی بیشتری صورت بگیرد، ممکن است تصویر برداری با بزرگنمایی و سونوگرافی و یا نمونه برداری توصیه نماید.

      گاهی اوقات از ام آر آی به عنوان ابزار تشخیصی در برخی مواردی که نتیجه منفی ماموگرافی یا سونوگرافی اطمینان بخش نبوده است، به کار گرفته میشود.

       

    • دکتر بهزاد رحمانی 
دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها