Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

هموروئید یا بواسیر

هموروئید یا بواسیر

 

 

هموروئید (Hemorrhoid) که به آن بواسیر هم میگویند در واقع تورم سیاهرگهای مقعد و پایین راست روده است (همانند رگهای واریسی).

شکل- هموروئید داخلی و خارجی 

بواسیر ممکن است داخل راست روده تشکیل شود (که در این صورت به آن هموروئید یا بواسیر داخلی میگویند) و یا در زیر پوست اطراف مقعد ایجاد شود (در این صورت به آن بواسیر خارجی میگویند).

تقریبا سه نفر از هر چهار فرد بزرگسال زمانی دچار بواسیر میشود. عوامل متعددی میتوانند منجر به ایجاد بواسیر شوند اما غالبا علت دقیق آن مشخص نمیشود.

خوشبختانه روشهای موثری برای درمان بواسیر وجود دارد. بیشتر مردم با درمانهای ساده و تغییراتی در شیوه زندگی میتوانند از این وضعیت رهایی یابند.

علائم و نشانه های بواسیر چیست؟

بسته به نوع بواسیر، علائم ممکن است متفاوت باشد:

  • بواسیر خارجی

در بواسیر خارجی، ورم و برامدگی رگ در پوست اطراف مقعد اتفاق می افتد. علائم آن به صورت زیر است:

خارش یا تحریک ناحیه مقعد

درد یا ناراحتی

ورم اطراف مقعد

خونریزی

 

  • بواسیر داخلی

در بواسیر داخلی، محل تورم در داخل راست روده است. معمولا شما نمیتوانید آن را ببینید یا حس کنید و به ندرت ناراحتی ایجاد میکند. اما هنگام دفع مدفوع ممکن است تحریک شده یا فشار وارد کند. علائم بواسیر داخلی معمولا به صورت زیر است:

خونریزی بدون درد در اجابت مزاج. ممکن است متوجه مقدار کمی خون قرمز روشن روی دستمال توالت یا روی سنگ توالت شوید.

بیرون زدن بواسیر از سوراخ مقعد در هنگام دفع میتواند منجر به درد و اذیت شود.

 

  • بواسیر ترومبوزه Thrombosed hemorrhoids

اگر خون در بواسیر خارجی محبوس شود و لخته تشکیل دهد، به آن بواسیر یا هموروئید ترومبوز شده ( ترومبوزه) میگویند. علائمی که بواسیر ترومبوزه ممکن است ایجاد کند، عبارتند از:

درد شدید

ورم

التهاب

توده سفت در نزدیکی مقعد

 

در چه صورت باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر در حین اجابت مزاج خونریزی دارید یا بواسیرتان پس از یک هفته درمان خانگی بهبود نیافته است، با پزشک صحبت کنید.

اگر خونریزی مقعدی دارید تصور نکنید حتما به دلیل بواسیر است، به خصوص اگر تغییری در الگوی کارکرد روده تان ایجاد شده یا رنگ یا بافت مدفوع تغییری کرده است باید موضوع را پیگیری کنید. خونریزی مقعدی در بیماریهای دیگر از جمله سرطان مقعد و سرطان روده نیز ممکن است اتفاق بیفتد.

در صورتی که خونریزی مقعدی زیادی دارید یا سرگیجه یا ضعف نیز علاوه بر خونریزی دارید باید فورا به دنبال کمک پزشکی باشید.

 

چه عواملی منجر به ایجاد بواسیر میشوند؟

سیاهرگهای اطراف مقعد تحت فشاری که به آنها وارد میشود ممکن است دچار کشیدگی شده و یا ورم کنند یا برامدگی پیدا کنند. بواسیر در اثر افزایش فشار در پایین راست روده ایجاد میشود. عواملی که منجر به افزایش فشار در راست روده میشوند عبارتند از:

فشار در حین اجابت مزاج

نشستن در توالت به مدت طولانی

یبوست یا اسهال مزمن (به مدت طولانی)

چاقی

بارداری

رابطه جنسی مقعدی

خوردن غذاهای کم فیبر

بلند کردن اجسام سنگین به صورت مکرر و مداوم

 

چه عواملی زمینه ساز بواسیر میشوند؟

با افزایش سن احتمال بواسیر بیشتر میشود. چون بافتهایی که رگهای راست روده و مقعد را پشتیبانی میکنند، کشیده و ضعیف میشوند. این اتفاق در بارداری نیز رخ میدهد چون وزن جنین بر ناحیه مقعد فشار وارد میکند.

 

بواسیر چه عوارضی ایجاد میکند؟

عوارض بواسیر نادر است اما به طور کلی شامل موارد زیر می باشد:

کم خونی یا آنِمی: به ندرت خونریزی بواسیر به حدی میرسد که کم خونی ایجاد میکند. در کم خونی گلبولهای قرمز کافی در خون وجود ندارد که اکسیژن به سلولهای سرتاسر بدن برساند.

اختناق بواسیر: اگر خون رسانی به بواسیر داخلی قطع شود، ممکن است بواسیر بسته و خفه شود که باعث درد شدید میشود.

لخته شدن خون: گاه یاوقات ممکن است در بواسیر لخته تشکیل شود (بواسیر ترومبوزه). اگر چه این وضعیت خطرناک نیست اما میتواند بسیار دردناک باشد و گاهی اوقات نیاز به تخلیه دارد.

 

روشهای پیشگیری از بواسیر چیست؟

بهترین راه جلوگیری از بواسیر این است که سعی کنید همیشه مدفوعتان نرم باشد تا به راحتی دفع شود و فشار زیادی وارد نکند. برای جلوگیری از بواسیر و کاهش علائم آن، توصیه های زیر را رعایت کنید:

غذاهای پر فیبر بخورید: میوه ها و سبزیجات بیشتری بخورید. محصولات تهیه شده از غلات کامل (سبوس دار) را جایگزین محصولات بدون سبوس کنید. با این کار محتوای فیبر غذایی تان بالا میرود و مدفوعتان نرم شده و حجم آن افزایش می یابد. در نتیجه از وارد آمدن فشار بر مقعد جلوگیری میشود. افزودن فیبر به برنامه غذایی باید تدریجی باشد تا بدن با آن سازگار شود و دچار مشکل افزایش باد شکم نشوید.

مقدار زیادی آب بنوشید: روزانه شش تا هشت لیوان آب یا مایعات دیگر غیر الکلی بنوشید تا بدن کم آب نشود.

در صورت لزوم مکمل های فیبر مصرف کنید: برای برخی از مردم دریافت مقدار فیبر توصیه شده روزانه (20 تا 30 گرم فیبر در روز) از طریق غذا کار سختی است. تحقیقات نشان میدهند مکمل فیبر بدون نسخه مانند پسیلیوم یا متیل سلولز علائم را بهبود بخشیده و خونریزی هموروئید را کاهش میدهد. اگر مکمل فیبر مصرف میکنید، حتما هشت لیوان مایعات در روز را باید مصرف کنید وگرنه مصرف فیبر یبوست ایجاد کرده و یا آن را بدتر میکند.

بر راست روده فشار وارد نکنید: فشار دادن و حبس کردن نفس در هنگام تلاش برای دفع باعث افزایش فشار بر سیاهرگهای پایین راست روده میشود.

به محض احساس دفع به توالت بروید: اگر احساس دفع پیدا کردید ولی خود را نگه دارید و به توالت نروید، مدفوع خشک و سفت میشود و دفع آن سخت تر میشود.

ورزش کنید: تحرک و فعالیت به جلوگیری از یبوست و کاهش فشار بر رگهای راست روده و مقعد کمک میکند. در کسانی که به مدت طولانی می ایستند یا مینشینند فشار زیادی بر این رگها وارد میشود. از طرفی ورزش کمک میکند وزن اضافی را که خود یکی از عوامل بواسیر است کاهش دهید.

از نشستن های طولانی پرهیز کنید: نشستن به مدت طولانی به خصوص در توالت فشار بر سیاهرگهای مقعد را افزایش میدهد.

 

بواسیر چگونه تشخیص داده میشود؟

پزشک با معاینه میتواند بواسیر خارجی را ببیند. تشخیص بواسیر داخلی از طریق معاینه مجرای مقعد و راست روده انجام میشود. دو روش معاینه بواسیر به صورت زیر است:

معاینه با انگشت. دکتر دستکش می پوشد و به آن ژل روان کننده میزند و سپس انگشت خود را داخل مقعد میکند تا آن را بررسی کند و ببیند چیز غیر طبیعی در آن وجود دارد یا نه.

معاینه بصری. چون هموروئید داخلی اغلب برای لمس در معاینه راست روده بیش از حد نرم است، ممکن است بخش پایینی روده با آنوسکوپ، پروکتوسکوپ یا سیگموئیدوسکوپ مشاهده شود.

کلونوسکوپی. ممکن است دکتر بخواهد تمامی روده را با کلونوسکوپی بررسی نماید. این کار در موارد زیر انجام میشود:

  • علائم و نشانه هایی از احتمال بیماری گوارشی دیگر دیده میشود
  • عوامل زمینه ساز سرطان روده را دارید
  • میانسال هستید و تا کنون کلونوسکوپی انجام نداده اید

 

روشهای درمان بواسیر

در مرحله ابتدایی تلاش میشود بواسیر با درمانهای خانگی بهبود یابد.

الف- درمانهای خانگی بواسیر

درمانهای خانگی زیر برای درد خفیف، ورم و التهاب ناشی از بواسیر توصیه میشود:

  • خوردن غذاهای پر فیبر
  • مصرف داروهای موضعی مانند کرم های بدون نسحه هموروئید یا شیاف های حاوی هیدروکورتیزون یا پد های حاوی بی حس کننده و یا هاماملیس (نارون کوهی) با نام witch hazel.
  • نشستن در تشت حاوی آب گرم یا آب و مواد دارویی (10 تا 15 دقیقه دو یا سه بار در روز)
  • مصرف مسکن

اگر این درمانها ظرف یک هفته باعث رفع بواسیر نشد، یا دردتان شدید بود یا خونریزی ادامه داشت به پزشک مراجعه کنید تا درمانهای دیگر در پیش گرفته شود.

 

ب- داروهای درمان بواسیر

اگر بواسیر تنها کمی اذیتتان میکند ممکن است دکتر کرم، پماد یا شیاف بدون نسخه به شما توصیه کند. این محصولات حاوی ترکیباتی مانند نارون کوهی، هیدروکورتیزون و یا لیدوکائین هستند که به رفع موقتی درد و خارش کمک میکند.

حواستان باشد نباید کرمهای استروئیدی (کورتون) را بیش از یک هفته مصرف کنید مگر این که پزشک دستور داده باشد. چون مصرف طولانی مدت این کرمها باعث نازک شدن پوست میشود.

پ-درمانهای کم تهاجمی و جراحی بواسیر

 

برداشتن بواسیر (ترومبکتومی هموروئید اکسترنال)

اگر در بواسیر خارجی خون در رگ لخته شده باشد (ترومبوز) و درد زیادی را متحمل میشوید، پزشک میتواند بواسیر را بردارد تا خیلی زود درد برطرف شود. این کار تحت بی حسی موضعی صورت میگیرد و اگر ظرف 72 ساعت پس از تشکیل لخته انجام شود بیشترین تاثیر را دارد.

 

در مواردی که درد یا خونریزی بواسیر ماندگار شده است، ممکناست یکی از درمانهای کم تهاجمی زیر توصیه شود. این درمانها را میتوان در مطب و یا در مراکز درمانی دیگر به صورت سرپایی انجام داد و نیازی به بی حسی یا بیهوشی ندارند:

شکل- بستن با کش

  • بستن با کش لاستیکی. پزشک یا یا دو حلقه کشی کوچک دور قاعده بواسیر داخلی میبندد تا جریان خون رسانی به آن قطع شود. این باعث میشود بواسیر جمع و چروکیده شده و ظرف یک هفته بیفتد. بستن کش دور بواسیر ممکن است برای بیمار راحت نباشد و یا خونریزی ایجاد کند که در این صورت ظرف دو تا چهار روز پس از بستن کش شروع میشود اما به ندرت خونریزی شدید است. گاهی اوقات عوارض جدی تری ممکن است روی دهد.

شکل- تزریق به بواسیر

  • تزریق (sclerotherapy): در روش اسکلروتراپی دکتر یک محلول شیمیایی در بافت بواسیر تزریق میکند تا این بافت کوچک شود. تزریق درد خخاصی ندارد اما کارایی آن کمتر از بستن کش لاستیکی دور بواسیر است.

 

شکل- انعقاد با لیزر

  • انعقاد (با لیزر، مادون قرمز یا دو قطبی): تکنیکهای انعقاد (Coagulation ) شامل استفاده از لیزر، مادون قرمز و یا حرارت است. انعقاد باعث کوچک شدن و خونریزی بواسیر شده و در نهایت این بافت کوچک و سخت میشود. انعقاد معدودی عوارض دارد و معمولا چندان بیمار را اذیت نمیکند.

 

روشهای جراحی  بواسیر

تنها درصد کمی از کسانی که هموروئید دارند نیاز به جراحی پیدا میکنند. با این حال اگر روشهای دیگر موفق نبودند یا زایده بواسیر بزرگتر شد ، ممکن است یکی از روشهای زیر توصیه شود:

شکل- جراحی برداشتن بواسیر

  • برداشتن بواسیر (هموروئیدکتومی hemorrhoidectomy)

جراح با انتخاب یکی از تکنیکهای متعدد  برداشتن بواسیر، بافت اضافی را برمیدارد. عمل جراحی تحت بی حسی موضعی همراه با آرام بخش، بی حسی از نخاع و یا بیهوشی کامل صورت میگیرد.

جراحی برداشتن بواسیر موثرترین درمان آن است و در طی آن موارد شدید یا عود کننده بواسیر به طور کامل درمان میشوند.

عوارض جانبی برداشتن بواسیر شامل موارد زیر است:

  • سخت شدن تخلیه مثانه که موقتی است اما میتواند به عفونت دستگاه ادراری منجر شود. این عارضه بیشتر در بی حسی نخاعی اتفاق می افتد.
  • بیشتر بیماران پس از عمل کمی درد دارند که با دارو کنترل میشود. نشستن در تشت حاوی آب گرم هم مفید است.

شکل- استاپلینگ (بستن رگ زایده بواسیر)

  • استاپلینگ بواسیر (Hemorrhoid stapling)

در این روش که به آن stapled hemorrhoidopexy نیز میگویند، جریان خون به بافت هموروئید بسته میشود. معمولا این روش تنها برای بواسیر داخلی استفاده میشود.

در استاپلینگ به طور کلی درد کمتری نسبت به برداشتن بواسیر تجربه میشود و بیمار زودتر به زندگی عادی برمیگردد. استاپلینگ در مقایسه با برداشتن بواسیر، احتمال بیشتر بازگشت بواسیر و بیرون زدن (پرولاپس) راست روده را دارد. در بیرون زدن راست روده، بخشی از راست روده از مقعد بیرون میزند.

سایر عوارضی که روش استاپلینگ بواسیر ممکن است داشته باشد عبارتند از:

  • خونریزی
  • احتباس ادراری
  • درد
  • در موارد نادر عفونت خون (سپسیس)

 

اینکه کدام روش برای شما بهتر است را پزشک بر اساس شرایط شما مشخص میکند.

 

 

دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها