Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

شباهتها و تفاوتهای علائم سرطان روده با بواسیر (هموروئید)

شباهتها و تفاوتهای علائم سرطان روده با بواسیر (هموروئید)

خونریزی از مقعد شایعترین نشانه هر دو بیماری بواسیر یا هموروئید و سرطان روده است. علائم مشترک دیگر آنها عبارتند از خون در مدفوع، تغییر در الگوی کارکرد روده (مثلا باد بیشتر در روده، تغییر اندازه مدفوع و یا اسهال)، فشار و نیاز فوری به دفع، درد و یا ناراحتی در اجابت مزاج.

شکل- در بالای تصویر هموروئید داخلی و در پایین هموروئید خارجی نشان داده شده است.

 

سرطان روده علائم دیگری نیز ممکن است داشته باشد مانند کاهش وزن بی دلیل، انسداد روده، کم خونی و خستگی. این علائم معمولا در بواسیر دیده نمیشوند. از طرفی بواسیر علائم خارش در مقعد یا اطراف آن ایجاد میکند که در سرطان راست روده چندان دیده نمیشود.

بسیاری از موارد بواسیر در معاینه فیزیکی قابل لمس یا مشاهده هستند و معمولا این وضعیت به راحتی تشخیص داده میشود. سرطان روده با نمونه برداری تایید میشود.

سرطان راست روده یا کلورکتال از سلولهای غیرطبیعی که رشد غیر قابل کنترلی دارند تشکیل میشود که ممکن است به بخشهای دیگر بدن گسترش یابد (متاستاز). در حالی که هموروئید مشکل جدی نیست و در آن رگهای خونی به دلیل افزایش فشار شکمی یا دوره های مکرر اسهال و یا یبوست متورم شده اند. بواسیر تنها در ناحیه راست روده و مقعد وجود دارد و به بخشهای دیگر گسترش پیدا نمیکند.

هر وضعیتی که فشار شکمی را افزایش دهد مثلا فشار در حین اجابت مزاج، نشستن به مدت طولانی، رژیم غذایی کم فیبر، بارداری و بسیاری عوامل دیگر زمینه را برای ایجاد بواسیر فراهم می نمایند.

بر عکس، در سرطان روده عواملی مانند سیگار کشیدن، سابقه فامیلی سرطان، افزایش سن و بیماریهای گوارشی دیگر زمینه ساز سرطان میشوند.

عمل جراحی در درمان سرطان روده معمولا اقدامی ضروری است و برخی بیماران به درمانهای مکمل مانند شیمی درمانی و پرتو درمانی پیش از جراحی یا پس از آن، نیاز دارند. اما برعکس در بواسیر، درمان ممکن است به سادگی با نشستن در لگن حاوی آب ولرم و دارو یا گیاهان دارویی، تغییر در عادات غذایی، ورزش، مصرف نرم کننده مدفوع و یا داروهای بدون نسخه برای کاهش درد و خارش درمان شود. با این حال برخی افراد ممکن است نیاز به جراحی برای برداشتن بواسیر یا ترمیم مقعد پیدا کنند. درمان ممکن است با لیزر یا مواد شیمیایی نیز صورت بگیرد.

دورنمای درمان بواسیر بسیار خوب است و انتظار طول عمر مشابه سایر افراد می باشد اما متاسفانه در سرطان روده، به خصوص در مراحل 3 به بعد دورنمای خوبی از طول عمر بیمار دیده نمیشود. احتمال زنده ماندن کسانی که سرطان کلورکتال مرحله 3 دارند ظرف 5 سال پس از تشخیص، تنها 53 تا 89 درصد و برای بیماران سرطان کلورکتال مرحله 4 تنها 11 درصد براورد میشود. با این حال مشخص شده است که درمانهای تهاجمی، در برخی افراد انتظار طول عمر را افزایش میدهند.

شکل- شکل بالا ساختار پایین راست روده و مقعد را نشان میدهد. در بالا راست روده است که به مجرای مقعد منتهی میشود. در دو طرف مجرای مقعد لایه عضلانی داخلی و بیرونی قرار دارند.

ساختار راست روده و مقعد چگونه است؟

راست روده به بخش پایینی روده بزرگ گفته میشود که روده بزرگ را به مقعد وصل میکند. عملکرد اصلی راست روده، نگه داشتن مدفوع شکل گرفته و آماده برای دفع است. راست روده نیز ساختاری مشابه بقیه روده بزرگ دارد و از سه بخش اصلی تشکیل میشود:

  • لایه مخاطی یا موکوزا: این لایه از دیواره راست روده، سطح داخلی روده را میپوشاند. لایه مخاطی از غده هایی تشکیل شده است که مخاط تولید میکنند تا حرکت مدفوع را تسهیل نمایند.
  • لایه عضلانی یا ماسکولاریس پروپریا: این لایه میانی دیواره روده از عضله هایی تشکیل میشود که باعث میشوند روده شکل خود را حفظ کرده و جهت حرکت دادن مدفوع به سمت خارج از بدن، منقبض شود.
  • مزورکتوم: این بافتهای چربی راست روده را احاطه میکنند.

علاوه بر این سه لایه، بخش مهم دیگری از راست روده، غدد لنفاوی مجاور هستند. غدد لنفاوی بخشی از سیستم ایمنی هستند و در نظارت بر مواد مضر از جمله باکتریها و ویروسها که میتوانند بدن را تهدید کنند، نقش دارند. غدد لنفاوی پیرامون همه اندامهای بدن از جمله راست روده قرار دارند.

سرطان راست روده چیست؟

جامعه سرطان امریکا تخمین میزند تنها در امریکا حدود 96 هزار مورد جدید سرطان روده بزرگ و نزدیک به 40 هزار مورد جدید سرطان راست روده در سال 2017 اتفاق افتاده است. مردان بیشتر از زنان دچار سرطان راست روده میشوند (مثلا در سال 2017 ذر امریکا، این آمار در مردان 23720 نفر و در زنان 16190 نفر بوده است). شایعترین نوع سرطان راست روده، آدنوکارسینوم (حدود 98 درصد از موارد) بوده است که از لایه مخاطی نشات میگیرد. سلولهای سرطانی در صورت عدم درمان، از راست روده به غدد لنفاوی مجاور گسترش می یابند و به بخشهای دیگر بدن میرسند.

دورنما و درمان سرطان راست روده همانند سرطان روده بزرگ، بستگی به میزان گسترش سرطان در دیوارن روده و نواحی اطراف دارد (که تعیین کننده مرحله سرطان است). با این حال اگر چه راست روده بخشی از روده بزرگ محسوب میشود اما موقعیت آن در لگن باعث شده چالشهای بیشتری در رابطه با درمان آن مطرح باشد.

 

هموروئید یا بواسیر چیست؟

هموروئید یا بواسیر به بزرگ شدن رگهای خونی بخش پایینی راست روده و مقعد گفته میشود. این رگهای خونی به دلیل افزایش فشار بر آنها، متورم میشوند.

معمولا بواسیر در اثر افزایش فشار در پایین شکم ایجاد میشود که عوامل آن عبارتند از:

  • فشار در زمان اجابت مزاج (مثلا به دلیل اسهال شدید یا یبوست)
  • بارداری
  • چاقی
  • نشستن به مدت طولانی
  • سرطان راست روده
  • رابطه جنسی مقعدی
  • بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

 

انواع بواسیر

بواسیر داخلی در دیواره داخلی راست روده تشکیل میشود و احساس نمیشود مگر این که راست روده بیرون زده و از سوراخ مقعد بیرون بیاید و باعث درد و خارش شود.

بواسیر خارجی در زیر پوست در سمت بیرونی مقعد تشکیل میشود. علائم آن شامل خونریزی در حین دفع و وجود یک توده سفت در اطراف سوراخ مقعد است.

بواسیر خارجی ترومبوز شده زمانی اتفاق می افتد که خون در داخل رگ متورم، لخته شود. این وضعیت درد شدیدی ایجاد میکند.

بواسیر داخلی و خارجی با معاینه دستی، کلونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی تشخیص داده میشوند.

 

شباهتهای سرطان روده و بواسیر چیست؟

بواسیر و سرطان دو وضعیت کاملا متفاوت هستند اما علائم مشترکی دارند که ممکن است شما را به اشتباه بیندازند. علائم مشترک بواسیر و سرطان راست روده عبارتند از:

  • خونریزی مقعدی

خونریزی از مقعد به طرق مختلف ممکن است مشخص شود. ممکن است شما لکه خون قرمزی بر روی دستمال توالت یا روی سنگ توالت ببینید و یا آن را داخل مدفوع پس از اجابت مزاج ببینید. در بواسیر، خونریزی مقعدی کاملا متداول است اما سرطان روده و سرطان مقعد نیز میتوانند باعث خونریزی مقعد شوند.

  • تشخسص منشا خون از روی رنگ خون

رنگ خون نشان دهنده منشا خون است. اگر خون به رنگ قرمز روشن باشد از دستگاه گوارش (روده بزرگ یا راست روده) آمده است اما اگر خون قرمز تیره باشد ممکن است نشانه خونریزی در روده کوچک باشد. مدفوع سیاه قیری در بیشتر موارد نشان دهنده خونریزی از معده یا بخش فوقانی روده کوچک است.

  • خارش مقعد و راست روده

هم بواسیر و هم سرطان روده میتوانند باعث خارش مقعد یا راست روده شوند. مخاط و مدفوع داخل راست روده میتواند پوست حساس دیواره داخلی راست روده و مقعد را تحریک نمایدو باعث خارش شود. خارش معمولا پس از اجابت مزاج تشدید میشود و ممکن است شبها هم بدتر شود.

 

  • وجود توده در سوراخ مقعد

وجود توده در سوراخ مقعد هم در بواسیر و هم در سرطان مقعد و روده اتفاق می افتد. با این حال اگر توده ای در مقعد وجود دارد، بواسیر عامل محتمل تری است. بواسیر بیرون زده و بواسیر خارجی باعث میشوند در زیر پوست اطراف مقعد برامدگی ایجاد شود.

اگر خون در بواسیر خارجی محبوس شود، باعث میشود بواسیر ترومبوز شده ایجاد شود. این وضعیت باعث میشود توده اطراف مقعد دردناک و سفت شود.

 

تفاوتهای علائم بواسیر و سرطان روده چیست؟

اگر چه این دو وضعیت شباهتهایی با هم دارند، اما برخی علائم آنها با هم بسیار تفاوت دارد. علائم متفاوت بواسیر و سرطان روده عبارتند از:

  • تغییر در الگوی کارکرد روده

تغییر در الگوی حرکات روده یک نشانه هشدار دهنده سرطان روده است. عملکرد روده در افراد مختلف متفاوت است اما تغییر در آن، میتواند نشان دهنده تغییراتی در روده باشد. منظور از الگوی کارکرد روده، دفعات اجابت مزاج، بافت و ساختار مدفوع (نرمی، قطر، لزج بودن)، رنگ آن و از این قبیل ویژگیهاست.

 

  • ناراحتی در ناحیه شکم که برطرف نمیشود

سرطان روده میتواند باعث درد تکرار شونده در شکم یا مشکلاتی مانند نفخ، دل پیچه و باد شکم شود. بواسیر نمیتواند علائمی در شکم ایجاد نماید.

  • کاهش وزن بی دلیل

کاهش وزن اگر ناخواسته و بی دلیل اتفاق افتاده است، میتواند یکی از نشانه های سرطان روده باشد اما عامل آن نمیتواند یبوست باشد. حدود 38 تا 51 درصد از کسان یکه دچار سرطان روده میشوند، کاهش وزن بی دلیل را تجربه میکنند. بروز این نشانه سرطان بستگی به محل تومور و مرحله سرطان دارد.

  • احساس عدم تخلیه روده

احساس نیاز فوری و شدید به دفع مدفوع در حالی که روده تخلیه شده است، زورپیچ یا tenesmus نام دارد. ممکن است احساس فشار کنید یا درد یا دل پیچه بگیرید. این میتواند یک علامت هشدار دهنده برای سرطان روده باشد. با این حال بیماریهای التهابی روده نیز چنین علامتی ایجاد میکنند.

  • ضعف و خستگی

خستگی یا ضعف یکی از نشانه های مهم متفاوت بین بواسیر و سرطان روده است. خستگی در بسیاری از انواع سرطان مشترک است. خونریزی دستگاه گوارش میتواند با ایجاد کم خونی، منجر به ضعف و خستگی شود.

  • درد مقعد

سرطان روده معمولت درد در مقعد ایجاد نمیکند و غالبا بی درد است. اگر در ناحیه مقعد یا راست روده درد دارید احتمال این که عامل آن بواسیر داخلی باشد بیشتر است.

دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها