Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

تفاوت بین کولیت اولسراتیو و بیماری کرون

تفاوت بین کولیت اولسراتیو و بیماری کرون

بیماری کرون و کولیت اولسراتیو باعث مشکلات گوارشی و التهاب دستگاه گوارش میشوند اما کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی) بر خلاف بمیاری کرون، به علت واکنش سیستم ایمنی اتفاق می افتد.

جزئیات بیشتر در مورد تفاوت بین دو بیماری کولیت اولسراتیو و بیماری کرون را در اینجا میخوانید.

 

شکل- تصویر سمت راست کولیت اولسراتیو و تصویر سمت چپ روده سالم است.

 

بیماری کرون یک بیماری التهابی دستگاه گوارش است و به گروهی از بیماریها به عنوان بیماریهای التهابی روده تعلق دارد.

بیماری کرون بیشتر بر انتهای روده کوچک و ابتدای روده بزرگ تاثیر میگذارد اما بر هر بخشی از دستگاه گوارش از دهان تا مقعد ممکن است تاثیر بگذارد.

کولیت اولسراتیو همانند بیماری کرون به دسته بیماریهای التهابی روده تعلق دارد ولی تنها بر روده بزرگ تاثیر میگذارد.

کولیت اولسراتیو زمانی اتفاق می افتد که سیستم ایمنی بیش از حد فعال شده و به اشتباه به دیواره روده حمله ور میشود و آن را به عنوان مهاجم خارجی تلقی میکند. این فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی باعث میشود دیواره روده التهاب پیدا کرده و زخم شود. این باعث تولید مخاط و چرک میشود. التهاب و زخم باعث میشوند ناراحتیهای شکم و تکرر اجابت مزاج تجربه شود.

شباهتهای کولیت اولسراتیو و بیماری کرون

بیماری کرون و کولیت اولسراتیو هر دو بیماری التهابی روده هستند و هر دو علائم بسیار مشابهی دارند که با استرس و برخی غذاها تشدید میشود:

دل درد

مدفوع خونی

انقباض شکم

یبوست

اجابت مزاج زیاد

تب

کاهش اشتها

کاهش وزن

ناهنجاریهای قاعدگی در زنان

هر دو بیماری مزمن هستند و هم در زنان و هم در مردان اتفاق می افتد. اگر چه پزشکان نمیدانند علت دقیق این دو بیماری چیست اما عوامل ژنتیکی را در این دو، مهم می دانند.

با این حال بیماری کرون و کولیت اولسراتیو علیرغم شباهتها، کاملا متمایز هستند و درمانهای متفاوتی دارند. تشخیص اشتباه بیماری منجر به درمان اشتباه و تداوم بیماری یا حتی تشدید آن میشود.

 

تفاوت در علائم بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

علائم هر دو بیماری به قدری مشابهند که صرفا از روی علائم نمیتوان علت بیماری را تشخیص داد. تنها تفاوت بین علائم دو بیماری در این است که بیماری کرون تمامی دستگاه گوارش را میتواند تحت تاثیر قرار دهد اما کولیت اولسراتیو تنها محدود به روده بزرگ است.

در نتیجه برخی افرادی که بیماری کرون دارند، علائمشان نزدیک به معده است و ممکن است حالت تهوع و استفراغ نیز داشته باشند.

 

تفاوت در تشخیص بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

روش تشخیص زود هنگام هر دو بیماری مشابه است. پزشک از فرد میخواهد پیش از معاینه به چند سوال پاسخ بدهد: وضعیت سلامت عمومی او چگونه است؟ چه غذاهایی میخورد؟ سابقه خانوادگی چه بیماریهایی دارد؟ محیط زندگی او چگونه است؟

در هر دو بیماری پزشک آزمایش نمونه مدفوع و خون بیمار را درخواست میکند تا احتمال بیماریهای باکتریایی یا ویروسی یا انگلی رد شود.

برای تشخیص این که بیماری فرد کدام است، پزشک باید آزمایشهای مربوط به هر دو بیماری را درخواست کند. آزمایش تنها راه جلوگیری از تشخیص اشتباه است. تشخیص درست حیاتی است چرا که درمان دو بیماری و مسیر آنها متفاوت است.

پس از معاینه، اندوسکوپی انجام میشود. آندوسکوپی با دستگاهی به نام آندوسکوپ انجام میشود که لوله باریک انعطاف پذیر حاوی لامپ و دوربین کوچک دارد که وارد دستگاه گوارش میشود. انواع اندوسکوپی بین این دو بیماری تفاوت دارد.

 

در بیماری کرون دو نوع اندوسکوپی میتوان انجام داد:

  • کلونوسکوپی که در آن لوله اندوسکوپ از مقعد وارد دستگاه گوارش شده و پزشک میتواند تمامی روده را از طریق آن ببیند.
  • اندوسکوپی فوقانی که در آن لوله از دهان و مری وارد معده و بخش ابتدایی روده کوچک میشود.

 

در کولیت اولسراتیو تنها آندوسکوپی مقعدی انجام میشود که به دو صورت ممکن است انجام شود:

  • سیگموئیدوسکوپی: پزشک در این روش راست روده و پایین روده را مشاهده میکند تا گستردگی و شدت التهاب این نواحی را ببیند.
  • کلونوسکوپی: تمامی روده بزرگ بررسی میشود.

 

هم در بیماری کرون و هم کولیت اولسراتیو ممکن است نمونه برداری از نواحی ملتهب یا عفونی انجام شود تا بعدا در زیر میکروسکوپ مشاهده شود. با این حال در بیماران کرون ممکن است پزشک پیش از اندوسکوپی یا نمونه برداری (بیوپسی)، عکس اشعه ایکس از بالا و پایین دستگاه گوارش بگیرد تا ببیند اوضاع به چه صورت است.

ممکن است پزشک به فردی که کولیت اولسراتیو مزمن دارد توصیه کند کرومواندوسکوپی انجام بدهد. در این آزمایش رنگ آبی به دستگاه گوارش داده میشود تا پزشک تغییرات دیوراه روده را مشاهده کرده و تغییرات پیش سرطانی موسوم به دیسپلازی را متوجه شود.

در نهایت برای تشخیص بهتر بیماری کرون ممکن است پزشک از عکس برداری برای تشخیص بخشهایی از روده کوچپک که در کلونوسکوپی بررسی نمیشود، استفاده کند. همین تکنیک را میتوان با رنگ مخصوص (ماده حاجب) نیز انجام داد.

کولیت اولسراتیو را با این روش عکس برداری بررسی نمیکنند چرا که کولیت اولسراتیو روده کوچک را درگیر نمیکند.

 

تفاوت در درمان بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

دارو درمانی

هر دو بیماری را میتوان با مصرف صحیح داروهایی که واکشن التهابی بدن را هدف قرار میدهند، کنترل کرد. کاهش التهاب باعث کاهش یا برطرف شدن بسیاری از علائم مشترک دو بیماری مانند درد و اسهال میشود.

داروها علاوه بر این که علائم را بهبود می بخشند، برای کاهش دفعات عود بیماری یا به عبارتی حفظ دوره های بهبودی، به کار گرفته میشوند. با درمان مناسب هب مرور زمان دوره های رهایی از بیماری طولان یمیشود و دوره های ظهور علائم کاهش می یابد.

برای هر دو بیماری چند نوع دارو وجود دارد.

درمانهای ترکیبی

در بعضی از شرایط ممکن است پزشک توصیه کند درمانهای دیگری علاوه بر درمانهای اولیه انجام شود تا کارایی درمان بیشتر شود.

مثلا ممکن است درمانهای ترکیبی بیولوژیک و تعدیل کننده ایمنی استفاده شود. در همه درمانها فواید و عوارض درمانهایی ترکیبی در نظر گرفته میشود.

ترکیب درمانها باعث افزایش کارایی درمان بیماری میشود اما ممکن است خطر عوارض و مسمومیت را نیز افزایش دهد.

 

رژیم غذایی در بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

هر دو بیماری اشتهای فرد را کاهش میدهند. غذا مسئول هیچ یک از دو بیماری نیست اما بیماران با اصلاح برنامه غذایی خود (بر اساس تجربه ای که از بدتر شدن علائم به دست می آورند) میتوانند بهتر شوند.

اصلاح برنامه غذایی در افراد مختلف در دو بیماری نامبرده است. مثلا فردی که بیماری کرون دارد ممکن است با رژیم غذایی ملایم در زمان عود بیماری علائمش کاهش یابد و غذاهایی را بخورد که برای بیمار کولیت اولسراتیو قابل تحمل نیست.

در هر دو بیماری، تغذیه صحیح ضرورت دارد. بنابراین افرادی که هر یک از این دو بیماری را دارند باید غذاهایی را که میخورند و علائمی را که تجربه میکنند ثبت کنند تا متوجه شوند چه غذاهایی علائمشان را بدتر میکنند.

همچنین باید دقت داشته باشند تمامی مواد غذایی مورد نیاز خود را دریافت کنند.

 

عمل جراحی درمان بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

 درمان جراحی در این دو بیماری متفاوت است. عمل جراحی در مواردی انجام میشود که عوارضی مانند سوراخ شدن روده، خونریزی زیاد، زایده های سرطانی یا التهاب شدید غیر قابل کنترل اتفاق افتاده است.

بیماری کرون ممکن است پس از عمل جراحی بعدا دوباره ایجاد شود در حالی که برداشتن روده بزرگ و راست روده که در درمان جراحی کولیت اولسراتیو انجام میشود، علاج قطعی محسوب میشود و دیگر بیماری برنمیگردد (در واقع دیگر جایی برای برگشت ندارد).

عمل جراحی برای هر دو بیماری عوارضی میتواند داشته باشد. پزشک پیش از عمل تمامی مزایا و عوارض جراحی را برایتان شرح میدهد.

 

 

 دکتر بهزاد رحمانی 

دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها