Dr.BehzadRahmani

دکتر بهزاد رحمانی 
M.D
F.C.C.P
فوق تخصص جراحی ریه وقفسه صدری
(توراکس)
عضو کالج جراحان سینه آمریکا  

متخصص جراحی عمومی

(گوارش-گواتر)
نظام پزشکی18518 

 

سرطان روده و کولیت اولسراتیو چه تفاوت هایی با هم دارند

سرطان روده و کولیت اولسراتیو چه تفاوت هایی با هم دارند

سرطان روده از سلولهای غیر طبیعی تشکیل شده است که به بخش‌های دیگر بدن گسترش می یابد اما در کولیت اولسراتیو التهاب حاد یا مزمن غشای پوشاننده سطح داخلی روده اتفاق افتاده است و این وضعیت به نواحی دیگر بدن گسترش نمی یابد. 

سرطان روده و کولیت اولسراتیو علائم مشابه زیادی دارند مثلاً در هر دو بیماری، دفعات اجابت مزاج با مدفوع شل (حاوی خون یا بدون خون) به کرات اتفاق می افتد. همچنین علائمی مثل درد یا ناراحتی در ناحیه شکم، کم خونی، خستگی و احساس اضطرار در توالت رفتن در هر دو بیماری تجربه می‌شود. 

علت بروز سرطان روده و کولیت اولسراتیو نامشخص است اما این دو، عوامل زمینه‌ ساز مشترکی دارند که شامل ژنتیک، سابقه خانوادگی و سیگار کشیدن می باشد. 

انجام کولونوسکوپی برای تشخیص زود هنگام، در هر دو بیماری توصیه می شود. 

درمان قطعی هر دو بیماری عمل جراحی است. عمل جراحی سرطان روده شامل دراوردن پولیپ یا بافت های سرطانی است در حالی که عمل جراحی درمان کولیت اولسراتیو بستگی به شدت بیماری دارد. 

 

سرطان روده چیست

سرطان به تغییر شکل سلول های نرمال بدن گفته می‌شود که در طی آن سلول ها به صورت غیر طبیعی و خارج از کنترل رشد کرده و تکثیر می شوند. سرطان بیماری خطرناکی محسوب می‌شود چون رشد آن می‌تواند به صورت تهاجمی و غیر قابل کنترل شده و به بخش‌های دیگر بدن گسترش یابد. تومور در حال رشد با دزدیدن مواد مغذی و اکسیژن و فضای موجود از بافت‌های سالم بدن باعث نابودی آنها می شود. اگر سرطان به حال خود رها شود رشد سلول های غیر طبیعی در نهایت تمامی دیواره روده را گرفته و به غدد لنفاوی و اندام‌های دیگر می رسد. در نهایت سرطان به اندام های حیاتی مانند ریه ‌ها، مغز، کبد و استخوان‌ها خواهد رسید ‌. 

 

کولیت اولسراتیو چیست؟

کولیت اولسراتیو، التهاب حاد یا مزمن لایه پوشاننده سطح داخلی روده بزرگ است. التهاب در داخلی ترین لایه روده بزرگ ایجاد می شود و ممکن است به ایجاد زخم هایی در روده منجر شود. به همین علت به آن کولیت اولسراتیو یا کولیت زخمی گفته می‌شود. کولیت اولسراتیو به ندرت روده کوچک را تحت تاثیر قرار می دهد و فقط ممکن است پایین ترین بخش روده کوچک را درگیر کند. التهاب دیواره داخلی روده بزرگ باعث می‌شود روده مرتباً تخلیه شده و اسهال اتفاق بیفتد.

در محل التهاب که سلولهای دیواره روده از بین رفته اند، زخم هایی ایجاد می شود. این زخم ها ممکن است خونریزی کرده و مخاط و چرک تولید کنند. 

 

علائم و نشانه های سرطان روده بزرگ و کولیت اولسراتیو چه تفاوتی دارند

  • سرطان روده بزرگ

برخی از کسانی که سرطان روده دارند علائم آن را تجربه نمی کنند و یا در حد بسیار خفیف تجربه می کنند بنابراین به راحتی از آن چشم پوشی می کنند تا زمانی که سرطان پیشرفت می کند.

در سرطان روده و راست روده ممکن است علائم متفاوتی ایجاد شود. ممکن است متوجه خونریزی مقعد و یا مدفوع حاوی خون شوید. با این حال معمولاً خون داخل مدفوع در نمونه مدفوع که در آزمایشگاه بررسی می شود، تشخیص داده می شود. بسیاری از افراد در ابتدا خونریزی مقعد را به بواسیر نسبت می دهند بنابراین احتمالاً برای آن کاری انجام نمی‌دهند. اما باید بدانید هر گونه خونریزی مقعدی که جدیدا برایتان اتفاق افتاده است، حتماً باید بررسی شود. یادتان باشد خون ‌در مدفوع معمولاً به راحتی قابل تشخیص نیست و گاهی اوقات اصلا دیده نمی‌شود و گاهی نیز آن را به صورت مدفوع سیاه رنگ میبینید. 

خونریزی مقعدی در سرطان روده ممکن است همیشه اتفاق نیفتد بنابراین نباید تصور کنید اگر خونریزی عامل سرطان دارد باید همیشه تکرار شود. ممکن است خونریزی دستگاه گوارش با تشخیص "کم خونی ناشی از کمبود آهن" در آزمایش خون تشخیص داده شود. در اثر کم خونی علائمی مثل خستگی و رنگ پریدگی پوست ممکن است ایجاد شود. یکی دیگر از نشانه های سرطان روده، تغییر دفعات اجابت مزاج است.

اگر تومور روده به اندازه ای بزرگ شود که روده را باریک یا مسدود کند، علائم انسداد روده نیز ممکن است اتفاق بیفتد. علائم انسداد روده به صورت زیر است: 

  • ورم کردن شکم بدون افزایش وزن
  • درد شکم که البته در سرطان روده بزرگ نادر است. گاهی اوقات ممکن است علت درد شکم در سرطان روده پارگی روده و نشت محتویات داخل آن به فضای لگن و ایجاد التهاب و عفونت در لگن باشد.
  • حالت تهوع یا استفراغ مکرر بدون علت
  • کاهش وزن بی دلیل
  • تغییر در دفعات یا ویژگی‌های مدفوع
  • قطر کم مدفوع یا نواری شکل بودن آن
  • یبوست
  • احساس عدم تخلیه کامل مدفوع پس از اجابت مزاج
  • درد مقعد که در سرطان روده معمولاً نشان ‌دهنده بزرگ شدن تومور در راست روده است

پژوهشها نشان می دهند به طور متوسط علائم ۱۴ هفته طول می کشند. 

 

  • نشانه های کولیت اولسراتیو

تکرر اجابت مزاج که ممکن است حاوی خون و یا بدون خون باشد

احساس فوریت در دفع مدفوع یا بی اختیاری دفع

درد یا دل پیچه پایین شکم

تب خستگی و کاهش اشتها

اسهال و کاهش وزن

کم خونی به علت خونریزی گوارشی

از آنجایی که کولیت اولسراتیو یک بیماری التهابی روده است که در آن سیستم ایمنی به بدن حمله می‌کند، ممکن است اندام های دیگر بدن نیز دچار مشکل شوند مثلاً مشکلات بینایی یا درد چشم، مشکلات مفصل، کمر درد یا گردن درد، جوش و ضایعات پوستی، بیماری کبدی و مجاری صفرا و مشکلات کلیوی ممکن است تجربه شوند. 

 

چه تفاوتی بین عواملی که باعث ایجاد سرطان روده می‌شوند و عوامل کولیت اولسراتیو وجود دارد؟

اکثریت موارد سرطان روده از پولیپ شروع می شوند. پولیپ روده از تعداد بسیار زیادی سلول های طبیعی و غیر طبیعی تشکیل شده است که به صورت غده ای در دیواره داخلی روده بزرگ شده می‌شوند. این ضایعه های غیر طبیعی به مرور زمان بزرگ شده و در نهایت ممکن است به سرطان تبدیل شوند. نوعی سرطان روده غیر پولیپی نیز وجود دارد که کمتر شایع است و با ناهنجاری ژنتیکی مرتبط می باشد. 

کولیت اولسراتیو علت شناخته شده ای ندارد اما محققان معتقدند علت آن واکنش سیستم ایمنی بدن به یک ویروس یا باکتری است که باعث به وجود آمدن التهاب در دیواره روده می شود. اگر چه این بیماری مشکل سیستم ایمنی در نظر گرفته می شود اما برخی محققان معتقدند که واکنش سیستم ایمنی ممکن است نتیجه این بیماری باشد نه عامل آن. 

 

تفاوت درمان کولیت اولسراتیو و سرطان روده چیست؟

در سرطان روده در کلونوسکوپی پولیپ برداشته میشود و گاهی اوقات این تنها کار لازم برای درمان سرطان است. با این حال درمان سرطان روده در بیشتر موارد عمل جراحی برداشتن بخشی از روده و یا تمامی آن و همچنین درمانهای تکمیلی مانند شیمی درمانی پس از جراحی (در موارد گسترش سرطان به غدد لنفاوی مجاور) است. پرتو درمانی پس از عمل جراحی، نرخ علاج بیماران سرطان روده بزرگ را بهبود نمی دهد اما برای بیماران سرطان راست روده موثر است. پرتو درمانی در صورتی که پیش از عمل جراحی انجام شود معمولاً برای کوچک کردن اندازه تومور است تا بتوان در عمل جراحی، تومور را به طور کامل با موفقیت برداشت. 

درمان کولیت اولسراتیو بستگی به شدت بیماری دارد. بیشتر بیماران با دارو درمان می‌شوند و تحت عمل جراحی قرار نمی‌گیرند اما در صورتی که خونریزی زیاد، عفونت یا عوارض ناشی از بیماری اتفاق بیفتد ممکن است عمل جراحی برداشتن روده بیمار انجام شود. عمل جراحی تنها راه علاج قطعی کولیت اولسراتیو است. بیماری کولیت اولسراتیو یک بیماری مادام العمر است و باید همیشه چکاپ های پزشکی و کولونوسکوپی در فواصل زمانی مشخص انجام بدهید تا بر وضعیت سلامت شما نظارت شود. 

 

چه تفاوتی بین طول عمر بیماران سرطان روده و بیماران کولیت اولسراتیو وجود دارد؟

در سرطان روده اگر تومور محدود به لایه پوشاننده سطح داخلی روده باشد انتظار میرود ۸۰ الی ۹۵ درصد بیماران تا ۵ سال پس از سرطان بدون عود سرطان زندگی کنند. اگر سرطان به غدد لنفاوی گسترش یافته باشد احتمال ۳۰ تا ۶۰ درصد وجود دارد که تا ۵ سال بیمار بدون سرطان زندگی کند. این بستگی به عمق تهاجم تومور اولیه و تعداد غدد لنفاوی درگیر سرطان دارد. اگر سرطان روده به اندامهای دیگر گسترش یافته باشد نرخ بقای بیمار در ۵ سال اول به ۸ درصد کاهش می یابد. اگر سرطان به کبد رسیده باشد اما به اندام‌های دیگر نرسیده باشد عمل جراحی برداشتن بخشی از کبد که درگیر شده، می تواند نرخ بقای ۵ سال اول پس از جراحی را به ۲۰ تا ۴۰ درصد برساند. 

کولیت اولسراتیو بیماری مرگباری نیست اما مادام العمر هست. کسانی که دچار این بیماری هستند زندگی طبیعی و مفیدی می توانند داشته باشند حتی اگر لازم باشد هر روز دارو مصرف کند یا هر از گاهی در بیمارستان بستری شوند. 

تداوم مصرف داروها، دوره های عود کولیت اولسراتیو را کاهش می‌دهد. با این حال در بعضی از بیماران ممکن است عمل جراحی لازم باشد . غربالگری منظم سرطان روده برای بیمارانی که عمل جراحی برداشتن روده بزرگ را انجام نمی‌دهند ضرورت دارد. 

 دکتر بهزاد رحمانی

 

دسته ها: مقاله ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از تائید مدیریت منتشر می شود.
 

آخرین نوشته ها